Vừa qua, Retail Asia Summit 2026 diễn ra với chủ đề “Vietnam Retail Reinvented: Digital Scale-Up, AI-Powered Operations & the New Consumer”, quy tụ đông đảo lãnh đạo, chuyên gia và doanh nghiệp trong ngành bán lẻ nhằm thảo luận về xu hướng chuyển đổi số, ứng dụng AI và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Trong khuôn khổ sự kiện, ông Vương Quân Ngọc – Giám đốc Tư vấn FPT Digital, Tập đoàn FPT đã trình bày tham luận về vai trò của AI trong việc tái định hình tăng trưởng ngành bán lẻ, nhấn mạnh bốn chuyển dịch chiến lược doanh nghiệp cần thúc đẩy và chia sẻ các minh chứng triển khai thực tiễn từ hệ sinh thái công nghệ của FPT.
Trong khuôn khổ hội nghị, các phiên thảo luận tập trung vào những xu hướng nổi bật như vận hành bán lẻ dựa trên AI, chuyển đổi số theo hướng digital-first, tối ưu logistics, chiến lược omnichannel, hiệu quả retail media và các cơ hội đầu tư – nhượng quyền trong bối cảnh thị trường đang tăng trưởng nhanh nhưng cũng ngày càng cạnh tranh. Đặc biệt, các lãnh đạo ngành đã chia sẻ nhiều góc nhìn thực tiễn xoay quanh việc khai thác dữ liệu để hiểu sâu hơn hành vi tiêu dùng, từ đó xây dựng chiến lược tăng trưởng đa kênh bền vững.
AI trở thành động lực tăng trưởng cốt lõi của bán lẻ hiện đại
Tại sự kiện, ông Vương Quân Ngọc – Giám đốc tư vấn FPT Digital, Tập đoàn FPT đã có bài tham luận đáng chú ý với chủ đề “Người tiêu dùng định hướng bởi AI: Tái định hình hành vi và quyết định mua sắm trong bán lẻ”, nhấn mạnh vai trò mang tính chuyển đổi của trí tuệ nhân tạo trong việc định hình lại hành vi tiêu dùng và chiến lược tăng trưởng của doanh nghiệp.
Mở đầu, ông Ngọc nhấn mạnh AI không còn chỉ là công cụ hỗ trợ, mà đang trở thành một động cơ tăng trưởng mới của ngành bán lẻ. Theo ông, khi được triển khai trên nền tảng dữ liệu đủ lớn và đủ sâu, AI có thể giúp doanh nghiệp gia tăng giá trị vòng đời khách hàng (CLV) thêm 20-30% nhờ khả năng thấu hiểu hành vi, nhu cầu và mức độ sẵn sàng chi trả của từng nhóm khách hàng. Không dừng lại ở đó, AI còn tạo ra tác động trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh khi có thể thúc đẩy gấp đôi tỷ lệ chuyển đổi và rút ngắn một nửa chu kỳ bán hàng, từ đó giúp doanh nghiệp tăng tốc độ chốt đơn và tối ưu doanh thu trên cùng một tệp khách hàng.
Ở góc độ trải nghiệm khách hàng, ông Ngọc cho rằng AI đang làm thay đổi cách người tiêu dùng ra quyết định mua sắm. Thay vì phải tự tìm kiếm, so sánh và cân nhắc qua nhiều bước, khách hàng ngày nay có thể được hỗ trợ bằng các gợi ý thông minh, nội dung cá nhân hóa và hành trình mua sắm liền mạch hơn trên cả môi trường số lẫn tại điểm bán. Nhờ đó, thời gian ra quyết định có thể được rút ngắn từ 40–60%, đồng thời tần suất mua hàng cũng được cải thiện nhờ quá trình thanh toán, đề xuất sản phẩm và chăm sóc sau bán được tự động hóa hiệu quả hơn.
Bốn chuyển dịch chiến lược định hình lại tăng trưởng bán lẻ trong kỷ nguyên AI
Tiếp nối phần trình bày, chuyên gia FPT Digital nhấn mạnh bốn chuyển dịch chiến lược mà doanh nghiệp bán lẻ cần nhanh chóng thực hiện để thích ứng với kỷ nguyên tiêu dùng mới do AI dẫn dắt.
Trước hết là chuyển dịch từ SEO sang AEO và GEO. Nếu SEO truyền thống tập trung vào việc giúp thương hiệu xuất hiện trên công cụ tìm kiếm, thì trong bối cảnh AI ngày càng trở thành lớp trung gian mới giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng, trọng tâm đã dịch chuyển sang việc tối ưu để nội dung được các hệ thống AI hiểu đúng, lựa chọn và đề xuất, từ đó xây dựng nhận diện và ảnh hưởng ở quy mô lớn hơn.
Chuyển dịch thứ hai là từ mô hình phân phối B2C truyền thống sang D2C. Theo ông Ngọc, khi hành vi mua sắm ngày càng gắn với dữ liệu và trải nghiệm cá nhân hóa, việc phụ thuộc quá nhiều vào các kênh trung gian sẽ khiến doanh nghiệp bị hạn chế khả năng tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng. Mô hình D2C cho phép doanh nghiệp chủ động hơn trong việc sở hữu dữ liệu khách hàng, kiểm soát hành trình mua sắm và tối ưu chi phí, đồng thời tạo nền tảng cho mối quan hệ bền vững hơn với người tiêu dùng trong dài hạn.
Thứ ba là chuyển từ định giá cố định sang định giá động. Thay vì áp dụng một mức giá chung cho mọi khách hàng và mọi thời điểm, AI cho phép doanh nghiệp phân tích hành vi, nhu cầu, mức độ nhạy cảm về giá và bối cảnh giao dịch để đưa ra mức giá phù hợp hơn cho từng tình huống cụ thể.
Cuối cùng, ông Ngọc đề cập đến chuyển dịch từ các mô hình truyền thống sang giữ chân khách hàng chủ động bằng AI. Thay vì chỉ dựa vào các chương trình tích điểm hay ưu đãi đại trà, doanh nghiệp cần tiến tới mô hình giữ chân dựa trên phân tích dự đoán và cá nhân hóa tự động ở quy mô lớn. Với AI, doanh nghiệp có thể nhận diện sớm nguy cơ rời bỏ, kích hoạt các hành động phù hợp theo từng nhóm khách hàng và xây dựng chiến lược giữ chân hiệu quả hơn, thay vì chờ đến khi người tiêu dùng rời đi mới bắt đầu phản ứng.
Nội dung của chuyên gia FPT Digital mang lại một thông điệp rõ ràng: bán lẻ không còn là cuộc chơi của sản phẩm hay kênh phân phối, mà là cuộc chơi của dữ liệu và khả năng ra quyết định bằng AI. Điều đáng chú ý không nằm ở việc AI “đang được ứng dụng”, mà ở chỗ: AI đang âm thầm thay đổi cách giao dịch được hình thành, và qua đó, tái định nghĩa toàn bộ logic tăng trưởng của ngành bán lẻ.
Minh chứng thực tiễn cho bán lẻ vận hành bằng AI
Để minh họa rõ hơn cho tác động của AI trong bán lẻ, chuyên gia FPT Digital đã chia sẻ trường hợp triển khai thực tế tại FPT và Nhà thuốc Long Châu. Theo đó, nền tảng đầu tiên là hệ thống Data Lakehouse được xây dựng từ năm 2023, giúp kết nối và hợp nhất dữ liệu, khắc phục tình trạng phân tán giữa các bộ phận, đồng thời tạo cơ sở cho việc phát triển các mô hình AI/ML.
Trên nền tảng dữ liệu này, AI được ứng dụng để tối ưu nhiều khâu vận hành, đặc biệt trong logistics và kho vận, qua đó giúp giảm 50% khối lượng công việc thủ công. Ở tuyến đầu bán hàng, SalesMate – trợ lý AI của FPT được phát triển với mục tiêu hỗ trợ dược sĩ tra cứu thông tin sản phẩm nhanh hơn, đồng thời gợi ý đơn hàng phù hợp để nâng cao chất lượng tư vấn và hiệu quả phục vụ khách hàng. Bên cạnh đó, công cụ AI FPT.Presight được sử dụng để phân tích nâng cao, hỗ trợ doanh nghiệp dự báo nhu cầu, tìm nguyên nhân sụt giảm doanh thu và dự đoán nguy cơ khách hàng rời bỏ. Thông qua những minh họa cụ thể từ FPT Presight và FPT SalesMate, chuyên gia FPT Digital nhấn mạnh rằng khả năng thực thi của AI đang dần trở thành đòn bẩy thực tiễn, góp phần xây dựng lợi thế cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp bán lẻ Việt.
Kết thúc bài tham luận, ông Vương Quân Ngọc nhấn mạnh rằng các chuyển dịch trong tương lai trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp bán lẻ duy trì và mở rộng lợi thế cạnh tranh trong dài hạn. Trong bối cảnh thị trường được dẫn dắt bởi dữ liệu và AI, khả năng thích ứng nhanh và triển khai hiệu quả các mô hình mới sẽ quyết định năng lực tăng trưởng của doanh nghiệp trong những năm tới.
