Trong thời gian qua, doanh nghiệp tiếp cận AI như một công cụ hỗ trợ, tương tự cách từng áp dụng phần mềm, tự động hóa hay phân tích dữ liệu. AI giúp rút ngắn thời gian, cải thiện hiệu suất, hỗ trợ ra quyết định. Tuy nhiên, những gì đang diễn ra hiện nay cho thấy một sự chuyển dịch sâu hơn nhiều: AI không còn chỉ là công cụ, mà đang trở thành một lớp thực thi công việc trong tổ chức.

“AI không còn là công cụ giúp con người làm việc nhanh hơn. AI đang trở thành lực lượng trực tiếp tạo ra kết quả. Doanh nghiệp nào vẫn coi AI là công cụ, sẽ mãi chỉ tối ưu cái cũ, trong khi đối thủ đang vận hành theo một hệ điều hành hoàn toàn mới“ – Theo ông Trần Huy Bảo Giang, Chủ tịch FPT Digital – Tập đoàn FPT.

Sự chuyển dịch này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong cách doanh nghiệp vận hành. Nếu trước đây con người là trung tâm của mọi hoạt động, từ thu thập dữ liệu, xử lý, đến đưa ra kết quả thì hiện tại, AI đang dần đảm nhiệm phần lớn chuỗi giá trị đó. Vai trò của con người không biến mất, nhưng thay đổi một cách căn bản: từ người trực tiếp thực hiện sang người định hướng, kiểm soát và tối ưu.

Theo các nghiên cứu tổng hợp trong báo cáo, khoảng 50 – 70% lực lượng lao động đã bắt đầu ứng dụng AI trong công việc và ghi nhận cải thiện rõ rệt về hiệu suất. AI có thể giúp tăng năng suất lập trình từ 20 – 45%, rút ngắn thời gian nghiên cứu và phát triển sản phẩm từ 20 – 30%, đồng thời cải thiện đáng kể hiệu quả trong marketing và dịch vụ khách hàng. Những con số này cho thấy AI không còn là xu hướng tương lai, mà đã trở thành một yếu tố thực tế trong vận hành doanh nghiệp. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp vẫn đang dừng ở mức sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ, thay vì tái thiết kế cách làm việc xoay quanh AI.

Chính sự khác biệt trong cách tiếp cận này tạo ra khoảng cách ngày càng lớn giữa các doanh nghiệp. Một số tổ chức bắt đầu chuyển sang mô hình vận hành mới, nơi AI không chỉ trả lời hay gợi ý, mà trực tiếp thực thi công việc. Các hệ thống AI thế hệ mới có khả năng tiếp nhận mục tiêu, tự phân rã thành các bước thực hiện, tương tác với dữ liệu và hệ thống để hoàn thành nhiệm vụ end-to-end, đồng thời duy trì ngữ cảnh xuyên suốt.

“Chúng ta đang chuyển từ việc ‘làm việc với AI’ sang ‘giao việc cho AI’. Khi đó, câu hỏi không còn là AI có làm được không, mà là doanh nghiệp đã sẵn sàng để AI làm thay chưa”, ông Trần Huy Bảo Giang nhận định.

Báo cáo “Lực lượng lao động trong kỷ nguyên AI: Tái cấu trúc để tạo lợi thế cạnh tranh” do FPT Digital thực hiện nhằm mô tả sự thay đổi này như một chuyển dịch từ “prompt-driven” sang “goal-driven”. Đây không chỉ là sự cải tiến về công nghệ, mà là một thay đổi mang tính cấu trúc trong cách tổ chức công việc.

Báo cáo Lực lượng lao động trong kỷ nguyên AI: Tái cấu trúc để tạo lợi thế cạnh tranh, gồm những nội dung sau:

• Tổng quan về xu hướng nguồn lực lao động trong kỷ nguyên AI
• Sự chuyển dịch trong cách nhân sự làm việc với AI
• Khuyến nghị xây dựng lộ trình tái cấu trúc nguồn lực cho mô hình làm việc mới với AI