Tại Hội nghị Vietnam – Asia DX Summit 2026 với chủ đề “Kiến tạo các động lực mới cho tăng trưởng hai con số”, bà Trần Minh Nguyệt, Giám đốc Tư vấn FPT Digital, Tập đoàn FPT, đã giới thiệu CASAN – khung năng lực AI gồm 5 cấp độ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp xác định mức độ trưởng thành AI và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp.
Theo bà Nguyệt, AI đang hiện diện trong hầu hết doanh nghiệp dưới nhiều hình thức khác nhau, từ trợ lý AI cho nhân viên, chatbot chăm sóc khách hàng đến các công cụ phân tích dữ liệu và tự động hóa quy trình. Tuy nhiên, dù ngày càng nhiều nhân sự sử dụng AI trong công việc hằng ngày, số doanh nghiệp thực sự ghi nhận tác động rõ rệt tới doanh thu, chi phí vận hành hoặc năng lực cạnh tranh vẫn còn khá khiêm tốn.
Nguyên nhân không nằm ở việc thiếu công nghệ. Nhiều tổ chức đã đầu tư vào AI nhưng vẫn triển khai theo cách rời rạc, thiếu bài toán kinh doanh rõ ràng, thiếu dữ liệu đủ chất lượng hoặc chưa gắn AI với quy trình vận hành thực tế. Khi đó, AI giúp từng cá nhân làm việc nhanh hơn nhưng chưa đủ để tạo ra sự thay đổi ở cấp độ doanh nghiệp.
“Thách thức lớn nhất hiện nay không còn là doanh nghiệp có dùng AI hay không. Thách thức là làm thế nào để AI đi từ một công cụ hỗ trợ cá nhân trở thành năng lực vận hành của tổ chức”, bà Nguyệt nhận định.
Khi AI không còn là một công cụ
Từ thực tiễn tư vấn và triển khai cho doanh nghiệp, FPT Digital xây dựng CASAN như một bản đồ trưởng thành AI giúp doanh nghiệp xác định mình đang ở đâu trên hành trình chuyển đổi.
CASAN gồm năm cấp độ: Curious, Augmented, Standard, Automatic và Native. Mỗi cấp độ phản ánh mức độ AI tham gia vào hoạt động của doanh nghiệp, từ giai đoạn AI chỉ được sử dụng bởi từng cá nhân đến trạng thái AI trở thành một phần trong năng lực vận hành cốt lõi của tổ chức.
Theo bà Nguyệt, điểm khác biệt của CASAN không nằm ở số lượng công cụ AI được triển khai, mà ở mức độ AI được tích hợp vào dữ liệu, quy trình, quản trị và cơ chế ra quyết định của doanh nghiệp. Một tổ chức có thể có hàng nghìn nhân viên sử dụng AI mỗi ngày nhưng vẫn đang ở giai đoạn đầu nếu công nghệ chưa tạo ra thay đổi thực chất trong vận hành. Ngược lại, một doanh nghiệp có thể chưa triển khai nhiều công cụ nhưng đã tiến xa hơn nếu AI được đưa vào các quy trình kinh doanh trọng yếu và tạo ra giá trị có thể đo lường được.
CASAN cũng phản ánh một xu hướng đang diễn ra trên toàn cầu: AI không còn được nhìn nhận như một công nghệ hỗ trợ đơn lẻ mà ngày càng trở thành nền tảng tái thiết cách doanh nghiệp vận hành, ra quyết định và tạo ra giá trị.
Không cần chờ hoàn hảo mới bắt đầu tạo giá trị
Theo FPT Digital, một trong những hiểu lầm phổ biến nhất hiện nay là doanh nghiệp phải hoàn thành chuẩn hóa dữ liệu hoặc đầu tư những chương trình chuyển đổi quy mô lớn trước khi có thể khai thác hiệu quả AI.
Thực tế cho thấy giá trị của AI thường xuất hiện từ những bài toán kinh doanh rất cụ thể.
Thay vì bắt đầu bằng những dự án kéo dài nhiều năm, doanh nghiệp có thể lựa chọn một quy trình rõ ràng, triển khai AI ở quy mô phù hợp, đo lường hiệu quả rồi từng bước mở rộng. Đây cũng là triết lý xuyên suốt của CASAN: tạo ra giá trị trước, sau đó chuẩn hóa và nhân rộng.
Để minh họa cho cách tiếp cận này, bà Nguyệt chia sẻ hai ví dụ đang được FPT triển khai trong thực tế là SalesPortal và AI for BI.
Từ dữ liệu khách hàng đến hành động bán hàng
Theo bà Nguyệt, một trong những thách thức lớn nhất của hoạt động bán hàng B2B là dữ liệu khách hàng thường nằm rải rác ở nhiều nơi: email, biên bản họp, ghi chú cá nhân, các cuộc trao đổi nội bộ hoặc những tín hiệu xuất hiện trên thị trường. Trong khi đó, các hệ thống CRM truyền thống chủ yếu lưu trữ dữ liệu tĩnh và phụ thuộc vào việc nhập liệu thủ công.
SalesPortal được phát triển để giải quyết bài toán này bằng cách sử dụng AI để tự động tổng hợp và phân tích thông tin từ nhiều nguồn dữ liệu khác nhau. Hệ thống có thể trích xuất nội dung từ ghi âm cuộc họp, ghi chú làm việc, email hoặc các cuộc trao đổi nội bộ để xây dựng bức tranh toàn diện về khách hàng.
Bên cạnh dữ liệu nội bộ, nền tảng còn theo dõi các tín hiệu từ bên ngoài như thay đổi nhân sự cấp cao, thay đổi chiến lược kinh doanh hoặc các sự kiện quan trọng liên quan đến khách hàng. Từ đó, hệ thống đưa ra cảnh báo, gợi ý hành động tiếp theo và hỗ trợ đội ngũ bán hàng tập trung vào những cơ hội có giá trị nhất.
Theo bà Nguyệt, mục tiêu cuối cùng không phải là để nhân viên bán hàng làm nhiều việc hơn, mà là giảm thời gian xử lý nghiệp vụ để họ có thêm thời gian hiểu khách hàng và xây dựng quan hệ.
Từ báo cáo tĩnh đến ra quyết định theo thời gian thực
Ví dụ thứ hai là AI for BI – giải pháp ứng dụng AI trong phân tích dữ liệu quản trị.
Trong nhiều doanh nghiệp, hệ thống BI truyền thống chủ yếu cung cấp các dashboard và báo cáo được thiết kế sẵn. Khi lãnh đạo muốn tìm hiểu sâu hơn về nguyên nhân của một biến động kinh doanh hoặc cần phân tích một kịch bản mới, họ thường phải phụ thuộc vào đội ngũ phân tích dữ liệu.
AI for BI thay đổi cách tiếp cận này bằng việc cho phép người dùng tương tác trực tiếp với dữ liệu thông qua ngôn ngữ tự nhiên. Lãnh đạo có thể đặt các câu hỏi như: Vì sao doanh thu tháng này giảm? Nhóm khách hàng nào đang có xu hướng rời bỏ? Điều gì sẽ xảy ra nếu thay đổi chính sách giá hoặc tăng ngân sách marketing? Hệ thống không chỉ trả về dữ liệu mà còn hỗ trợ phân tích nguyên nhân, mô phỏng các kịch bản và gợi ý hành động tiếp theo. Theo bà Nguyệt, đây là bước chuyển từ việc “xem báo cáo” sang “đối thoại với dữ liệu”, giúp dữ liệu trở thành công cụ hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực thay vì chỉ phục vụ mục đích báo cáo.
Doanh nghiệp nên bắt đầu từ đâu?
Từ kinh nghiệm triển khai thực tế, FPT Digital đề xuất doanh nghiệp tiếp cận AI theo ba bước: định vị, thí điểm và nhân rộng.
Trước tiên, doanh nghiệp cần xác định mình đang ở đâu trên thang trưởng thành AI để hiểu rõ điểm mạnh, điểm yếu và khoảng cách giữa hiện trạng với mục tiêu mong muốn.
Tiếp theo, doanh nghiệp nên lựa chọn một hoặc hai quy trình có dữ liệu tương đối sẵn sàng, khả năng tạo giá trị cao và kết quả có thể đo lường được để triển khai thử nghiệm. Sau khi chứng minh hiệu quả bằng các chỉ số cụ thể như năng suất, chi phí hoặc chất lượng đầu ra, tổ chức mới từng bước mở rộng sang các lĩnh vực khác.
Theo bà Nguyệt, nhiều doanh nghiệp vẫn đang chờ dữ liệu hoàn hảo, hạ tầng hoàn chỉnh hoặc một chiến lược AI toàn diện mới bắt đầu hành động. Tuy nhiên, kinh nghiệm thực tế cho thấy giá trị của AI thường xuất hiện từ những bài toán rất cụ thể trong bán hàng, vận hành hoặc quản trị dữ liệu.
“Đừng chờ hoàn hảo. Hãy bắt đầu tạo giá trị ngay”, bà Nguyệt nhấn mạnh.
Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, AI được kỳ vọng không chỉ là công nghệ hỗ trợ năng suất mà sẽ trở thành năng lực nền tảng giúp doanh nghiệp tái cấu trúc mô hình vận hành và tạo ra những động lực tăng trưởng mới. Với CASAN, FPT Digital mong muốn mang đến cho doanh nghiệp một lộ trình rõ ràng để từng bước chuyển từ việc sử dụng AI như một công cụ sang vận hành với AI như một năng lực cốt lõi.
